Qamişlo'nun en eski çarşısı:Bazara Taştê

QAMIŞLO – Türk pazarı olarak da bilinen tarihi sebze pazarı, Fransız sömürgeciliği döneminde kurulan ve Qamişlo'nun en kadim alış-veriş mekanlarından biridir.

Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılan Osmanlı imparatorluğu, imzaladığı ateşkes anlaşması gereği, bu toprakları Fransız güçlerine terkedince bölgeye yerleşen Fransız sömürgeciliği, 1921-22 yıllarında halkın günlük ihtiyaçlarını karşılayacağı bir alış-veriş pazarı kurdu.

O zamanlar Pazar yerine yakın bir yerde kervanların yükünün indirilip, atların dinlendirildiği bir han da inşa edildi. Bir süre sonra burası halk tarafından sebze vb'nin satıldığı küçük bir pazara dönüştürüldü.

1925-26'larda bu meydanda yalnızca birkaç seyyar tezgah kurulmuş ve üstüne satılacak mallar dizilmişti. Dükkanlar da kerpiç veya taştan inşa edilmişti.

O zamanlar Qamişlo'da Kürtler, Yahudi ve Hristiyanlar ciddi bir toplumsal sorun olmadan birlikte yaşardı.

Fransız sömürgeciliği bölgeden çekilince Suriye hükümetine bağlı belediye ilk iş olarak buraya el koydu ve Pazar yerini yıkıp, yerine kendi anlayışına göre dükkanların da bulunduğu yeni bir Pazar kurdu. Ardından dükkan ve tezgah yerlerini yurttaşlara sattı.   

İlk dönemlerde sadece 10 dükkanın bulunduğu pazarda ağırlıklı olarak yoğurt, peynir, tereyağı ve yeşillik satılırdı.Bölgede nüfus çoğaldıkça dükkanların sayısı da artmaya başladı ve kısa sürede bu sayı 45 dükkana çıktı. Zeytin, bal, kaymak ve vb hayvansal ürünlerden oluşan kahvaltılık malzemeler satılmaya başlandı.

Pazar sabah saat 07.00'dan akşam 19.00'a kadar açık olurdu.

Bazara taştê (kahvaltı pazarı) veya Türk pazarı olarak da adlandırılan bu mekan Qamişlo kentinin en eski alış-veriş mekanlarından biridir. 

Suriye'de siyasal toplumsal kriz patlak vermeden önce kuzey Kürdistan ve Suriye'nin değişik illerinden Qamişlo'yu ziyaret eden insanlar bu pazara uğrar ve kahvaltılarını burada yapardı. Dükkan sahipleri ise hayvan sahipleri ve süt, yoğurt peynir satıcılarından alış-veriş yapıp faydalanırdı.

O zamanlar pazarda hareketlilik epey yoğundu. Ancak Suriye kriziyle birlikte yurttaşların bu mekanı ziyaretleri giderek azaldı, bölgeye turistlerin gelişi neredeyse durma noktasına geldi.  

Rojava özerk bölgelerinin etrafında çeteler yerleşip temel ticaret yollarına dönük tehdit oluşturmaya başlayınca pazara gelen malların fiyatında ciddi artık oldu. Pahalılık yüzünden  pazardaki insan hareketliliği ve alış-veriş de önemli oranda düştü.

Pazar sakinler ve dükkan sahipleri Suriye'nin çetelerden temizleneceği ve yolların güvenliğinin sağlanacağı demokratik bir gelecek umuduyla işlerinin düzelmesini bekliyor.

EGÎD EBDO